Công nhận văn bằng

Trên thế giới nhiều văn bằng tương đương nhau nhưng lại được gọi tên khác nhau, tùy vào quy định tên gọi và hệ thống giáo dục của mỗi quốc gia. Ví dụ văn bằng Diplom Ing được cấp bởi các trường đại học tổng hợp (Universität) hoặc đại học thực hành (Hochschule) của Đức sẽ tương đương với trình độ cao học và khi dịch sang tiếng anh sẽ là Master of Science in hoặc Master of Arts in... Chính bởi sự khác nhau đó mà các nhà tuyển dụng sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đánh giá bằng cấp và năng lực của lao động được đào tạo ở nước ngoài. Tuy hồ sơ xin việc của bạn đã cung cấp đầy đủ thông tin về kỹ năng, trình độ chuyên môn nhưng vẫn chưa đủ sức thuyết phục doanh nghiệp. Họ sẽ băn khoăn và hoài nghi, liệu trình độ của bạn có đáp ứng được yêu cầu công việc không? Kết quả là bạn sẽ không tìm được việc ở Đức hoặc phải làm những công việc không phù hợp với trình độ chuyên môn của bạn. Vậy làm sao để tăng cơ hội xin được việc? Lời khuyên của chung tôi là bạn nên để chuyên gia Đức thẩm định và đánh giá bằng cấp của bạn. Chỉ khi đó Bằng cấp của bạn mới được nước Đức công nhận.

Kể từ tháng 4 năm 2012 bộ luật công nhận văn bằng của Đức có hiệu lực. Mọi lao động đã được đào tạo ở nước ngoài có quyền đặt đơn xin công nhận bằng cấp và trình độ chuyên môn của mình. Bộ luật này áp dụng cho tất cả mọi người, không giới hạn bởi quốc tịch hay tình trạng cư chú. Điều kiện là bạn đã được đào tạo ở ngoài nước Đức và đã hoàn tất quy trình đào tạo. Vậy là ngay từ khi còn ở Việt Nam, các bạn có thể đặt đơn xin công nhận văn bằng  của mình. Bộ luật công nhận văn bằng đã tạo ra sự rõ ràng, minh bạch và mở ra một triển vọng nghề nghiệp tốt hơn cho nhiều lao động nước ngoài và lao động Việt Nam.

 Công nhận văn bằng là gì?
Công nhận văn bằng là sự đánh giá và sự chứng nhận về mặt pháp lý tính tương đương của một văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp với một văn bằng của Đức. Quy trình thẩm định được thực hiện theo quy định của pháp luật, trong đó các cơ quan đã được pháp luật bổ nhiệm sẽ thẩm tra xem văn bằng của người đệ đơn có tương đương với văn bằng của Đức không và liệu có được công nhận không.
Đức phân loại hai nhóm nghề nghiệp: nhóm „nghề nghiệp bắt buộc“ và nhóm „nghề nhiệp tự do“. Quy trình thẩm định công nhận văn bằng cho hai nhóm nghề nghiệp này sẽ có chức năng và quy định pháp lý khác nhau.

Nghề nghiệp bắt buộc (reglementierter Beruf)
Ở Đức nhóm nghề nghiệp bắt buộc bao gồm các nghề như Bác sỹ, Y tá, Luật sư, Giáo viên, Giáo viên mầm non, Kỹ sư... Vì các nghề này liên quan trực tiếp đến sinh mạng con người, nên luật pháp quy định rõ chuyên môn kỹ thuật và trình độ nghề nghiệp mà người lao động cần phải đạt được. Nếu bạn muốn hành nghề này tai Đức với văn bằng do cơ sở giáo dục Việt Nam cấp, hoặc bạn muốn sử dụng chức danh chuyên môn nghề, bạn bắt buộc phải đặt đơn xin công nhận văn bằng của mình. Trong trường hợp này, giấy chứng nhận trình độ tương đương được coi là giấy phép hành nghề ở Đức. Đối với các ngành nghề trong lĩnh vực thủ công nghiệp, nếu bạn là doanh nghiệp và muốn hoạt động kinh doanh độc lập, bạn cũng bắt buộc phải công nhận văn bằng của mình.

Nghề nghiệp tự do (nicht-reglementierter Beruf)
Đối với nhóm "nghề nghiệp tự do", pháp luật không quy định cụ thể về chuyên môn kỹ thuật và trình độ nghề nghiệp của lao động. Điều này có nghĩa là bạn có thể trực tiếp xin việc và hành nghề tại Đức mà không nhất thiết phải xin công nhận văn bằng. Tuy nhiên, giấy chứng nhận trình độ tương đương sẽ giúp doanh nghiệp Đức hiểu rõ hơn vể trình độ và kỹ năng của bạn, nhờ thế mà cơ hội của bạn trên thị trường lao động Đức sẽ được nâng cao hơn. Ngoài ra, nếu bạn muốn bổ túc nghiệp vụ, tham gia các khóa học nhằm bồi dưỡng trình độ, nâng cao tay nghề, các bạn nên đặt đơn xin công nhận văn bằng.

Lưu ý:

Việc công nhận văn bằng không đảm bảo chắc chắn bạn sẽ được cấp giấy phép cư trú, nhưng lại là một điều kiện bắt buộc khi nộp đơn xin thị thực. Đối với các quốc gia không thuộc các nước thành viên liên minh châu Âu, để có thể nhập cảnh vào Đức với mục đích làm việc, các bạn cần phải xin cấp thị thực nhập cảnh vào Đức. Một trong số các điều kiện xin cấp thị thực là bằng tốt nghiệp của bạn đã được công nhận hoặc tương đương với bằng của Đức. Để được cấp giấy phép cư trú với mục địch làm việc tại Đức, bạn cần phải thỏa mãn nhiều điều kiện khác nữa. Các bạn có thể tham khảo thêm ở mục Làm Việc tại Đức.


Công nhận văn bằng đại học?
Nếu nhóm nghề của bạn thuộc nhóm "nghề nghiệp bắt buộc", dù bạn có bằng tốt nghiệp đại học, thạc sỹ, hay cao đằng nghề thì việc công nhận văn bằng là một điều kiện bắt buộc.
Nếu bạn có bằng tốt nghiệp từ cấp đại học trở lên và ngành của bạn thuộc nhóm "nghề nghiệp tự do", ví dụ như toán học, kinh tế học,  báo chí...thì không có quy trình công nhận theo luật công nhận văn bằng. Tuy nhiên các bạn có thể nộp đơn xin đánh giá bằng tốt nghiệp của mình tại trung tâm công nhận văn bằng nước ngoài (
Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen), viết tắt là ZAB.